COVID-19 Salgınının Türkiye’de Faaliyet Gösteren Sivil Toplum Kuruluşlarına Etkisi Anketi Raporu, Nisan 2020

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ), 11 Mart 2020 tarihinde küresel bir salgın olarak açıkladığı COVID-19’un (Koronavirüs) yayılmaması amacıyla alınan tedbirler pek çok sektör gibi sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını da olumsuz şekilde etkilemektedir. TÜSEV, sürecin belirli aşamalarında, sivil toplumdan paydaşlarıyla bir araya gelmiş; sürece yönelik bilgi ve deneyim paylaşımı alanları yaratmıştır. Bu görüşmelerin çıktısı olarak TÜSEV, sonuçları farklı paydaşlara yönelik olarak tasarlanacak savunuculuk çalışmalarının planlanmasında kullanılması hedefi ile, STK’ların süreçteki ortak problemlerini daha katılımcı bir şekilde belirlemek amacıyla COVID-19 Salgınının Türkiye’de Faaliyet Gösteren Sivil Toplum Kuruluşlarına Etkisi Anketi’ni oluşturmuştur.
Anket kapsamında Genel Sorular, Mevcut Kaynaklar, COVID-19’un Kuruluşunuza Etkisi, Hibe ve Fonlar, Yardım ve Bağışlar ile İstihdam ve Sürdürülebilirlik başlıklarında toplam 34 soru sorulmuştur. Çevrim içi yöntemle uygulanan anket, 10-15 Nisan 2020 tarihleri arasında açık kalmış ve toplam 170 STK temsilcisi tarafından yanıtlanmıştır.
Bu web sitesinde anket sonuçlarının bulguları özetlenmektedir. Anket sonuç raporuna aşağıdaki Anket Raporu butonundan ulaşabilirsiniz.

STK’ların Kuruluş Türü

Dernek
58%
Vakıf
35%
İnisiyatif (Gruplar, ağlar vb.)
3%
Kooperatif
2%
Platform
2%
Sosyal Girişim
1%
Üst Kuruluş (Federasyon, konfederasyon vb.)
1%

STK’ların Faaliyet Alanları

Eğitim
%57
Gençlik
%27
İnsan Hakları
%27
Kadın
%23
Çocuk Hakları
%22
Kültür-Sanat
%21
Sosyal Hizmetler
%18
Sağlık
%17
Kapasite Geliştirilme
%16
Diğer
%16
Bilgi
%15
Engelli Hakları
%14
Çevre ve Doğal Hayatı Koruma
%14
Göç ve Mülteciler
%14
Uluslararası İş Birliği
%12
Kalkınma
%11
İletişim ve Medya
%9
İş Dünyası
%9
İyi Yönetişim
%8
LGBTİ+
%5
Hayvan Hakları
%4
Yaşlı Hakları
%4
Tüketici Hakları
%1

STK’ların Merkezinin Bulunduğu Bölge

1
Marmara Bölgesi %60
2
İç Anadolu Bölgesi %17
3
Ege Bölgesi %15
4
Akdeniz Bölgesi %3
5
Güneydoğu Anadolu Bölgesi %3
6
Doğu Anadolu Bölgesi %2
7
Karadeniz Bölgesi %0

STK’larda Tam Zamanlı Ücretli Çalışan Sayısı

1-5
34%
Yok
30%
6-10
12%
11-25
11%
51-100
5%
100+
5%
26-50
3%

STK’lardaki Aktif Gönüllü Sayısı

11-25
20%
1-5
15%
26-50
14%
51-100
14%
Yok
11%
101-500
10%
6-10
9%
1000+
8%
501-1000
1%

2019 Yılı Toplam Gelirleri

3.000.000 TL’den fazla
19%
1.500.001-3.000.000 TL arasında
10%
300.001-1.500.000 TL arasında
24%
30.001-150.000 TL arasında
19%
150.001-300.000 TL arasında
9%
10.001-30.000 TL arasında
9%
10.000 TL’den az
11%

STK’ların Başlıca Gelir Kaynakları

Proje Gelirleri
60%
Bireysel Bağışlar
53%
Üye aidatları
26%
Diğer
24%
Faiz Gelirleri
12%
Kira
6%

COVID-19’un Faaliyetlere Etkisi

“COVID-19 salgınına yönelik alınan önlemler kuruluşunuzun hangi faaliyetlerini etkiledi?”

Etkinlikler
75%
Eğitimler
59%
Hizmet sağlama
43%
Kaynak geliştirme faaliyetleri
43%
Tüm faaliyetlerimiz tamamen durdu
29%
Savunuculuk
20%
Diğer
8%

Faaliyetlerin Yeni Çalışma Düzenine Adaptasyonu

“COVID-19 salgınına yönelik alınan önlemler dahilinde sürdürebildiğiniz faaliyetlerinizi yeni çalışma düzenine ne kadar kolaylıkla adapte edebildiniz?”

Zorlanmadık
27%
Biraz Zorlandık
18%
Hiç Zorlanmadık
9%
Ne Zorlandık Ne Zorlanmadık
31%
Çok Zorlandık
15%

İhtiyaç Artışı

“COVID-19 salgınında kuruluşunuzun çalışma gösterdiği alandaki ihtiyaçlar ne ölçüde arttı?”

Çok Arttı
37%
Oldukça Arttı
25%
Ne Arttı Ne Artmadı
21%
Hiç Artmadı
9%
Artmadı
8%

Farklı Bir Alandaki İhtiyaca Yönelik Artış

“COVID-19 salgını mevcut çalışma alanınıza ek olarak, farklı bir alanda faaliyet yürütme/savunuculuk yapma konusunu gündeme getirdi mi?”

Bu soruya evet olarak yanıt veren STK’lar farklı alanları aşağıdaki şekilde özetlemişlerdir:

  • Online Eğitim
  • Online Gönüllülük
  • Sağlık Alanındaki İhtiyaçlar
  • Sağlık Hakları
  • Online Çalışma Sistemleri
  • Dijital Araçlara Eğitim
  • Kadın Yoksulluğu ve Kadına Yönelik Şiddet
  • Ebeveynlerin desteklenmesi
  • İnsan Hakları
  • Uzaktan Çalışma
  • Yoksulluk

Hibe/Fon Alımı

“Kuruluşunuz hibe/fon alıyor mu?”

Evet
60%
Hayır
40%

Hibe/Fon Kaynağı

“Hibe/fon alıyorsanız kaynağını belirtir misiniz?”

Uluslararası kuruluş
31%
Uluslarüstü kuruluş (AB, BM)
30%
Özel sektör
21%
Türkiye’de faaliyet gösteren hibe veren vakıf
18%

Hibe/fonun Kullanım Amacı

“Hibe/fon alıyorsanız aldığınız hibe/fonun kullanım amacını belirtir misiniz?”

Proje yürütmek
75%
Kurumsal (İdari)
25%

Hibe/fon Sağlayıcısı ile İlişkiler

“Hibe/fon alıyorsanız hibe/fon sağlayıcınızla aşağıdaki konuların herhangi biri ile ilgili görüşme yaptınız mı?”

Proje faaliyetlerinin durumu ve değiştirilmesi
45%
Proje süresinin uzatılması
34%
Kurumsal hibenin kullanıma dair detaylar
19%
Proje faaliyetlerinin iptali
7%
Hayır, yapmadık
7%

Hibe/Fon Sağlayıcısının Taleplere Yönelik Esnekliği

“Hibe/fon alıyorsanız hibe/fon sağlayıcınızın kurumunuzun süreçteki ihtiyaçlarına yönelik taleplerinize karşı esnekliğini 1-5 arasında değerlendirir misiniz?”

Son Derece Esnek
33%
Esnek
37%
Ne Esnek Ne Değil
20%
Esnek Değil
16%
Hiç Esnek Değil
4%

Hibe/fon Sağlayıcısının Önceliklerine Yönelik Fikirler

“Hibe/fon alıyorsanız hibe/fon veren kuruluşların Covid-19 sonrası önceliklerini değiştireceklerini düşünüyor musunuz?”

81

Evet

19

Hayır

Kuruluşun Kendi Önceliklerine Yönelik Fikirler

“Covid-19 salgını sonrası kuruluşunuzun önceliklerinin değişeceğini düşünüyor musunuz?”

52

Hayır

48

Evet

COVID-19’un Yardım ve Bağışlara Etkisi

“COVID-19 aldığınız yardım ve bağışları nasıl etkiledi?”

Aldığımız yardım ve bağışlar düştü
49%
Aldığımız yardım ve bağışlarda herhangi bir değişiklik olmadı
47%
Aldığımız yardım ve bağışlar arttı
4%

Aktif Bağış veya Yardım Kampanyalarına Dair Bilgi

“Kuruluşunuz şu an aktif bir bağış veya yardım kampanyası yürütüyor mu?”

Hayır
86%
Evet
14%

Kaynak Geliştirme Stratejilerinde Değişiklik

“2020 yılı için planlanmış olan kaynak geliştirme planlarınızda değişiklik yaptınız mı/yapacak mısınız?”

Evet
54%
Hayır
46%

Bu soruya evet yanıtı veren STK’lardan söz konusu değişikliklere dair bilgi paylaşımında bulunmaları istenmiştir. Verilen yanıtlar gruplandırılarak şu şekilde özetlenmiştir:

  • Bireysel Bağışçılık Odaklı Kaynak Geliştirme Stratejileri
  • Bütçe Planlama
  • Bağışlarda Öngörülen Düşüş
  • Aktif Sosyal Medya İletişimi
  • Dijital Bağış Kampanyaları
  • Yeni Hibe/Fon Başvuruları
  • Yeni Gönüllülere Duyulan İhtiyaç
  • Kurumsal Hibe/Fon İhtiyaçları

İzin Uygulamaları

“COVID-19 salgınına yönelik önlemler kapsamında kuruluşunuzda izin uygulamasına geçmek durumunda kaldıysanız hangi tür izin olduğunu belirtir misiniz?”

İzin uygulamasına geçmek zorunda kalmadık
63%
Ücretli izin
19%
Diğer
17%
Ücretsiz izin
7%
Hem ücretli hem ücretsiz izin
4%

Kısa Süreli Çalışma Ödeneği Başvurusu

“Çalışanlarınız için kısa süreli çalışma ödeneğine başvurdunuz mu?”

87

Hayır

13

Evet

Kısa Süreli Çalışma Ödeneği Başvuru Sonucu

“Kısa süreli çalışma ödeneği başvurunuz sonuçlandı mı?”

Başvurmadık
86%
Hayır, henüz sonuçlanmadı
12%
Evet, olumsuz sonuçlandı
1%
Evet, olumlu sonuçlandı
1%

İşten Çıkarma

“Şu ana dek COVID-19’un finansal durumunuza etkisi sebebi ile kuruluşunuzdan çalışan çıkarmak zorunda kaldınız mı?”

Hayır
95%
Evet
5%

İşten Çıkarmaya Yönelik Ön Görüler

“COVID-19’un etkisinin devam etmesi durumunda kuruluşunuzdan çalışan çıkarmak zorunda kalacağınızı düşünüyor musunuz?”

72

Hayır

28

Evet

Üçüncü partilerle ilişkiler

“Şu ana dek COVID-19’un finansal durumunuza etkisi sebebi ile kuruluşunuza dışarıdan destek sağlayan üçüncü partilerle iş birliğinizi sonlandırmak zorunda kaldınız mı?”

Hayır
54%
Dış destek sağlayan üçüncü partilerle iş birliğimiz yok
37%
Evet
10%

Sürdürülebilirliğe Yönelik Ön Görüler

“Yeni kaynak yaratma faaliyeti yürütmeden, mevcut kaynaklarınızla ne kadar süre mevcut iş yapınızı ve personel sayınızı koruyabileceğinizi öngörüyorsunuz?”

1-3 ay
24%
3-6 ay
22%
9-12 ay
18%
6-9 ay
17%
1-2 yıl
11%
2 yıldan fazla
9%

Sürdürülebilirliğe Katkı Sağlayacağı Düşünülen Kolaylıklar

“Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kuruluşunuzda istihdamın ve faaliyetlerinizin etkilenmemesi için kolaylık sağlayacaktır?”

Kurumsal desteğe yönelik fonların artması
65%
Etkin bir kamu-sivil toplum iş birliği için fırsatlar yaratılması
57%
Hibe/fon sağlayıcılarının sağlayacağı esneklik
56%
Kuruluş merkezi masraflarının karşılanması için düzenlemeler
50%
Vergi ve SGK ödemelerinin ertelenmesi
42%
Kısa süreli çalışma ödeneğinde STK başvurularının öncelikli alanlar arasına alınması
31%
Diğer
8%

COVID-19 Salgınının Türkiye’de Faaliyet Gösteren Sivil Toplum Kuruluşlarına Etkisi Anketi Raporu, Nisan 2020